ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի կրտսեր եղբայրը' Լևոն Սարգսյանը Ամանորը Երևանում չի դիմավորելու:
Ինչպես slaq.am-ի հետ զրույցում անկեղծացավ նախագահի հատուկ հանձնարարություններով դեսպանը' նա արդեն հասցրել է իր ծնողների, եղբայրների և նրանց ընտանիքների անդամների համար նվերներ նախապատրաստել:
-Ձեր ծնողները շարունակում են ապրել Ստեփանակերտում: Դուք ևս պահպանողական ընտանիքների պես պատրաստվու՞մ եք Տարեմուտը դիմավորել հայրական օջախում:
-Չէ, այս տարի հայրս կգա Երևան, ես' իմ ընտանիքով, այդ օրերին Երևանում չեմ լինի, բայց իմ վերադառնալուց հետո անպայման եղբայրներիս կհանդիպեմ ու կշնորհավորեմ:
Արդեն հասցրել եմ որոշ գնումներ կատարել, նվերներ եմ նախապատրաստել եղբայրներիս և նրանց ընտանիքների համար: Նոր տարուց հետո կգամ Հայաստան ու ծնողներիս էլ անպայման կայցելեմ:
-Առաջինն ու՞մ Ամանորն եք շնորհավորում:
-Ծնողներինս, իսկ հետո ավագ եղբորս' Սաշիկ Սարգսյանին:
-Շատերի համար զարմանալի է, որ դուք' երեք եղբայրներդ, վաղուց Երևանում եք, իսկ ձեր ծնողները շարունակում են բնակվել Ստեփանակերտում, դա իրե՞նց որոշումն է:
-Միանշանակ այո: Ծնողներս իրենց ամբողջ կյանքում այնտեղ են ապրել, իրենց շրջապատն ունեն' հարևաններ, բարեկամներ, ծնողներս իրենց այնտեղ շատ ավելի կարևոր են զգում, քան այստեղ: Այստեղ նրանք ձանձրանում են: Մեկ-երկու անգամ եղել են երկար ժամանակով, ցավոք, առողջության հետ կապված խնդիրներ ունենալու պատճառով, բայց ապաքինվելուց հետո անմիջապես տեղափոխվել են Ստեփանակերտ:
-Իսկ ժամանակ ունենու՞մ եք նրանց այցելելու համար:
-Իհարկե:
-Հետաքրքիր է իմանալ, բարբառո՞վ եք շփվում Ձեր ծնողների հետ:
- Այո, իհարկե, միայն բարբառով: Մենք ընտանիքով էլ ենք բարբառով խոսում (նկատի ունի եղբայրներին նաև,- Slaq.am):
- Աշխատանքի բերումով հաճախ եք մեկնում Հայաստանից: Դու՞ք էլ շատերի պես մեկնել- ժամանելուց հետո պարտաճանաչ կերպով զանգում տեղեկացնում եք ձեր մայրիկին:
-Այո, իհարկե: Ոչ միայն բարեհաջող տեղ հասնելուց հետո, այլ նաև այնտեղից եմ զանգում ու ասում, որ արդեն այնտեղ եմ և լավ եմ:
-Ձեր մեծ ընտանիքում և՞ս ընդունված է եղբայրներով իրար օգնելու, խրատելու , միմյանց հետ կիսվելու կամ խորհրդակցելու սովորությունը:
-Այո, իհարկե կա:
-Հատկապես ՀՀ նախագահի հե՞տ եք ավելի մտերիմ, թե՞ ավագ եղբոր' Սաշիկ Սարգսյանի:
-Երկուսի հետ էլ բավականին մտերիմ եմ, ոչ մի խնդիր չկա: Այդ հիմա է, որ մեկը նախագահ է, մյուսը պատգամավոր, նրանք իմ ավագ եղբայրներն են' մեկը 5 տարով է ինձնից մեծ, մյուսը' 3.5 տարով:
-Ավելի շատ ու՞մ հետ եք հասցնում հանդիպել:
-Ավելի հաճախ միջնեկ եղբորս հետ եմ հանդիպում, որովհետև մեծ եղբայրս ավելի զբաղված է, դա է միակ պատճառը:
-Ձեր մյուս եղբայրը' Սաշիկ Սարգսյանը երբեմն, մեղմ ասած, ոչ այնքան բարեհաճ վերաբերմունք է դրսևորում հատկապես լրագրողների հետ շփումներում, երբևէ հանդիմանե՞լ եք նրան այդ կոշտ վերաբերմունքի համար:
-Ես չգիտեմ... նման դեպքերի ականատես չեմ եղել: Մամուլն է այդպես գրում: Մարդիկ կան, ովքեր դյուրաբորբոք են, բռնկուն են, ես իմ եղբորը լավ եմ ճանաչում: Նա երբեք անարդարացի բան չի անի, եթե անգամ պոռթկումներ է ունենում, ուրեմն իրեն պարզապես հասցրել են դրան: Լրագրողների հետ կապված ինձ հետ նույնպես դեպքեր են լինում: Լրագրողներ կան, ովքեր հատուկ գալիս ու անընդհատ սկսում են հարցեր տալ:
Ես դեպք եմ հիշում, երբ 2-3 ժամ ամբիոնում նստած աշխատում էի, նրանք երկու ժամ միջանցքից չէին հեռանում , իսկ մինչ այդ սուտ պատճառաբանություններ բերում որ իրենց ներս թողնեն: Երբ գործս ավարտեցի, դուրս եկա' ասում եմ, ի՞նչ եք ուզում, ինչու՞ եք ձեզ թույլ տալիս մարդկանց ստել... չէ՞ որ դա ոչ բարոյական է:
ԻՆՉՊԻՍԻՆ ԷՐ ԱՆՑՆՈՂ ՏԱՐԻՆ
-Ինչպիսի՞ն էր անցնող տարի Ձեզ համար:
-Տարին գնահատում եմ շատ լավ ու բարենպաստ: Իհարկե որոշ առումներով կային խնդիրներ և ես դա որպես քաղաքացի եմ նկատում, բայց չմոռանանք, որ ողջ աշխարհում գոյություն ունի լուրջ տնտեսական խնդիր, ինչից զերծ չմնաց նաև մեր երկիրը:
Խոստովանենք, որ Հայաստանը, համենայն դեպս, ավելի նվազ կորուստներով կարողացավ այս տարին անցնել, քան շատ այլ երկրներ:
Իսկ որպես դիվանագետ' ասեմ, որ հատկանշական եմ համարում օրերս Ֆրանսիայի ընդունված հայանպաստ որոշումը: Ակնհայտ է, որ դա լուրջ դիվանագիտական աշխատանքի արդյունք է: Մեր երկրի արտաքին քաղաքականությամբ զբաղվողները' Հանրապետության նախագահը, արտաքին քաղաքականության գերատեչությունը, այս ուղղությամբ հիմնավոր աշխատանքներ են տարել:
Իսկ որպես «Փյունիկ» բարեգործական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ' միանշանակ ձեռքբերում եմ համարում այն, որ անցնող տարում էականորեն մեծացել է բարեգործական ծրագրերի ծավալը: Կազմակերպչական երկարատև ձգձգումներից հետո վերջապես մեզ հաջողվեց ձեռք բերել վրաց իշխանությունների համաձայնությունը, որպեսզի «Փյունիկ» բարեգործական հիմնադրամը որոշ բարեգործական ծրագրեր իրականացնի նաև Ջավախքում: Կարծում եմ' դժվարը սկիզբն է, հետևելով մեր հիմնադրամի հիմնական սկզբունքին' բարեգործական ակցիաները Ջավախքում կդարձնենք շարունակական:
-Անդրադառնալով Ֆրանսիայի Սենատի վերջին որոշմանը հետաքրիր է' արդարացի համարու՞մ եք հաճախ հնչող այն տեսակետը, թե հատկապես Ֆրանսիայի պարագայում մեր դիվանագիտական հաջողությունների հիմքում ոչ այնքան մեր երկրի արտաքին քաղաքականության ջանքերն են, որքան' շանսոնյե Շառլ Ազնավուրի գործոնը:
- Ոչ իհարկե... Շառլ Ազնավուրի գործոնը ևս մեծ դերակատարում ունի, բայց ես բոլորովին համաձայն չեմ այդ տեսակետին, որքան էլ անհատը հզոր լինի' այդպիսի որոշման միայնակ գնալ չի կարող: Իհարկե Ազնավուրի գործոնը ևս մեծ նշանակություն ունի, բայց ես դրա հետ բոլորովին համաձայն չեմ: Ես կարծում եմ' նա իր դերն ունեցել է, բայց այս ամենը հիմնականում համատեղ աշխատանքի արդյունք է: Վերջապես եկեք չմոռանանք Ֆրանսիայի մեր հզոր հայկական գաղթօջախի գործոնը:
Եթե ուշադրություն դարձնենք մեր դիվանագիտության պատմությանը, ապա կնկատենք, որ դիվանագիտական հարթության վրա անկախ Հայաստանի ունեցած հաջողությունները հիմնականմում գրանցվել են այնտեղ, որտեղ մենք ունենք բավականին լուրջ և կազմակերպված հայ համայնք:
-Իսկ ինչի՞ց է, որ մեզ հաջողվել է Ֆրանսիայում ունենալ ավելի կուռ և միասնական համայքն, իսկ օրինակ Ամերիկայում' ոչ:
- Դժվարան ում եմ ասել: Դա երևի թե լուրջ ուսումնասիրության առարկա է: Երևի թե այդ խնդիրը պիտի ուսումնասիրվի պատմաբանների ու սփյուռքի մասնագետների կողմից: Թեև Ամերիկայում էլ հայ համայնքն այդքան անկազմակերպ չէ' որքան թվում է: Գուցե ավելի շատ մրցակցություն կա լոբբիստական առաքելություն իրականացնողների միջև:
Բայց կա ևս մի կարևոր հանգամանք. այսօր Ամերիկայում նոր Սփյուռքի գործոնը ակնհայտ է, իսկ նրանք վերջին 20-25 տարիներին Ամերիկա տեղափոխվածներն են:
-Ասում են, որ Ամերիկայում ավելի քաղաքականացված է հենց այս զանգվածը:
-Իհարկե, այդ զանգվածը շատ ավելի քաղաքականացված է ու դա ինչ-որ տեղ օրինաչափ է: Եթե մարդիկ թողել- գնացել են Հայաստանից, դա իհարկե եղել է ինչ-որ դժգոհությունների, սոցիալական պայմանների հետևանքով: Եվ վերջապես մարդն ինքն իր գնալը որևէ կերպով պետք է արդարացնի, թե ոչ: Քաղաքականացված զանգվածը դրանք այն մարդիկ են, որ իրականում ոչ մի կապ չունեն Հայաստանի հետ, նրանք ոչինչ չեն անում հայրենիքի համար և իրենց, այսպես ասած, անգործությունը պիտի ինչ-որ ձևով արդարացնեն ու դա դրսևորեն անընդհատ բացասականի մասին խոսելով:
-Իսկ բացասական երևույթներ իրականում չկա՞ն:
-Իհարկե կան բացասական երևույթներ կան: Աշխարհում չկա ոչ մի տեղ առանց բացասական երևույթների:
-Անցնող տարին մեծ հաշվով նաև նախընտրական շրջան էր, բայց և տարին անցավ առանց ցնցումների: Այդ տեսանկյունից արդյո՞ք եկող տարին էլ մեզ կհաջողվի առանց էական ցնցումների հաղթահարել:
-Կապված նախընտրական պայքարի հետ, կարծում եմ, որոշ խնդիրներ իհարկե կլինեն: Բայց չեմ կարծում, որ դրանք կլինեն առանձնապես լուրջ և զգալի ցնցումներ:
Անկախ Հայաստանի պատմության մեջ ցնցումների որոշ դեպքեր եղել են, բայց եթե դա համեմատելու լինենք այլ երկրների հետ' թեկուզ նախկին Խորհրդային միության պետությունների, կնկատենք, որ Հայաստանում դրանք շատ ավելի հեշտ ու խաղաղ են ընթացել: Ես խորապես համոզված եմ, որ դա պայմանավորված է մեր ազգային միատարրությամբ:
Այդ առումով մեզ դժվար է հրահրել: Գուցե դա է պատճառը, որ որոշ ուժեր դավադրաբար փորձում են այդ միատարրության մեջ ճեղքեր ստեղծել' դավանանքի հողի վրա աղանդների միջոցով:
ՍԱՇԻԿ ՍԱՐԳՍՅԱՆԸ ՄՏԱԴԻՐ ՉԷ ԱՌԱՋԱԴՐԵԼ ԻՐ ԹԵԿՆԱԾՈՒԹՅՈՒՆԸ
- Վերջերս տարածվեցին խոսակցություններ, թե իբր Ձեր եղբայրը` ԱԺ պատգամավոր Սաշիկ Սարգսյանը գալիք խորհրդարանական ընտրություններում մտադիր չէ առաջադրել իր թեկնածությունը: Արժե՞ Ձեր մյուս եղբոր` ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի այն հայտարարության հետ կապել պատգամավորի մտադրությունները, որում մոտավորապես ասվում էր, թե հաջորդ խորհրդարանում չպետք է լինեն բիզնեսմեններ ու օլիգարխներ: Փաստորեն չի բացառում, որ գալիք ընտրություններից հետո մենք բոլորովին նոր որակի խորհրդարարան ունենանք: Կա՞ն այդ ուժերը Ձեր կարծիքով:
-Անկեղծ ասած, Սաշիկ Սարգսյանի այդ մտադրությունների մասին ես չգիտեմ: Եղբորս հետ այդ թեմայի շուրջ չեմ զրուցել: Գուցե հետագայում, եթե առիթ լինի, խոսենք այդ մասին, չնայած դա առանձնապես քննարկելու նյութ էլ չէ: Եթե Սաշիկ Սարգսյանը նման որոշում ընդունի, դա իր խնդիրն է: Իսկ ինչ վերաբերվում է օլիգարխներին կամ գործարարներին, ապա եկեք չմոռանանք, որ մենք երկու ցուցակներ ունենք` մեծամասնական և համամասնական: Եթե մեծամասնական ցուցակում գործարարն առաջադրի իր թեկնածությունը և հաղթի, ի՞նչ կարող ենք անել, հո չե՞նք կարող իրեն պարտադրել, որ չառաջադրի իր թեկնածությունը: Համամասնական ցուցակում գուցե հնարավոր է, որովհետև դա կոլեկտիվ որոշման արդյունք է, իսկ մեծամասնական ցուցակում մարդն ինքն է որոշում առաջադրվել, թե` ոչ: Եթե մենք ասում ենք, որ իրավական պետություն ենք և ուզում ենք, որ էլ ավելի կայաան իրավական դաշտը, որեմն նախագահը լինի, կամ մեկ ուրիշը` չի կարող մարդուն պարտադրել իր թեկնածությունը չառաջադրել:
-Այնուամենայնիվ դաշտում տեսնու՞մ եք այն կադրերին, որոնք կարող են լավագույնս փոխարինել գործարարներին և իսկապես ի վիճակի՞ ենք նոր որակի խորհրդարան ձևավորել, կա՞ այդ ցանկությունն իրականում:
-Դա բոլոր ժամանակների ամենահայտնի և չարչարկված ճշմարտություններից մեկն է` անփոխարինելի մարդ չկա:
-Փորձագետները պնդւոմ են, որ Հայաստանում ԱԺ-ն վաղուց կորցրել է իր դերն ու նշանակությունը` գոնե հասարակության աչքերում: Ձեզ համար օրինաչա՞փ է, որ հասարակությունն իր հույսերը կապում է բացառապես Հանրապետության ղեկավարի հետ և ոչ թե ԱԺ-ի, այսինքն նույն այն օրենսդիրի, որին ինքն ընտրել է:
-Դա երևի և' փորձի պակասի խնդիր է, և' մարդկանց գիտակցության մեջ այն դեռևս չի ձևավորվել: Չմոռանանք, թե մեր հասարակությունը քանի տարի էր տոտալ երկրում ապրում, երևի այն իր ազդեցությունը դեռևս չի կորցրել: Ես կարծում եմ, որ դա նորմալ երևույթ է: Բացի այդ, ԱԺ պատգամավորը պետք է ձգտի հանդիպել իր ընտրողների հետ, և ընտրողները պետք է որոշակի պահանջներ ներկայացնեն: Բայց մյուս կողմից ասում եք, որ ժողովուրդն ինքն է ընտրել պատգամավորին, իսկ նախագահին ո՞վ է ընտրել... բնական է, որ հույսը պետք է կապել նաև ՀՀ նախագահի հետ: Կառույցն ինքը պետք է իր դերը բարձրացնի:
-Այսինքն անվստահությունը տվյալ կառույցի նկատմամբ գալիս է պատգամավորների՞ց:
-Դա երկուստեք է, եթե ԱԺ-ն սկսի աշխատել, ապացուցել, ցույց տալ` իհարկե ժողովուրդն էլ կհավատա ու հույս կկապի: Իմիջիայլոց, երբ ժողովուրդն իր հույսը կապում է ՀՀ նախագահի հետ, դա դրական երևույթ է:
-Կոնկրետ Ձեզ հետաքրքրու՞մ են ԱԺ-ի աշխատանքները: Դուք հետաքրքրվա՞ծ եք այնտեղ ընդունված որոշումներով ու կապու՞մ եք Ձեր հույսը այդ օրենքներն ընդունողների հետ:
- Իհարկե ես` որպես քաղաքացի հետաքրքրված եմ: Իմ հույսերը կապում եմ ԱԺ-ում ընդունված օրենքների հետ: Ես էլ եմ չէ՞ ընտրող:
-Օրինաչա՞փ եք համարում նաև այն, որ շատ շատերը ջանքեր են թափում ԱԺ-ում հայտնվելու համար, որպեսզի իրենց անձի խնդիրը միայն լուծեն:
-Ես դրա հետ համաձայն չեմ: Ինձ թվում է, որ նախկինում մարդիկ ավելի մեծ ջանքեր էին գործադրում այդ ուղղությամբ:
Չեմ կարծում, որ նախկինում մարդիկ ավելի գաղափարական առումով էին իրենց ջանքեր թափում: Ես կարծում եմ, որ այժմ մարդիկ ավելի ու ավելի են համոզվում, թե այնտեղ ինչ պետք է անել և նրանց նպատակը մանդատ ստանալը կամ ունենալը չէ միայն, էնտեղ պետք է աշխատել:
-Իսկ Դուք հեռանկարում տեսնու՞մ եք Ձեզ որպես ԱԺ պատգամավոր:
-Ոչ, ես քաղաքականությամբ չեմ զբաղվում, ես իմ աշխատանքն ունեմ, որը շատ եմ սիրում` և' ԱԳՆ-ի, և' ԵՊՀ-ի, և' «Փյունիկ» հիմնադրամի:
-Դուք` որպես այս երկրի քաղաքացի և որպես դիվանագետ, վիրավորված չե՞ք զգում հնչեցրած այն տեսակետների համար, որ այժմ Հայաստանում օլիգարխիկ իշխանություն է և այտեղ լավագույն վիճակում միայն օլիգարխներն են:
-Ես, անկեղծ ասած, տեղական մամուլ գրեթե չեմ էլ կարդում ու ուշադրություն չեմ էլ դարձնում դրան: Իհարկե վիրավորական է, որովհետև դա մեծ մասամբ չի համապատասխանում իրականությանը: Մարդիկ են, խոսում են, թող խոսեն... Ես առանձնապես ուշադրություն չեմ դարձնում:
Լևոն Սարգսյանի հետ Slaq.am-ի հարցազրույցն ամբողջությամբ դիտեք ստորև ներկայացվող տեսանյութերում:
ՍՅՈՒԶԻ ԲԱԴՈՅԱՆ
Slaq.am - Լրատվական աղբյուր